تبلیغات
کوه قارون - تاریخچه سادات ساکن در منطقه دهدز
کوه قارون
اطلاعات و تصاویر مربوط به کوه زیبای قارون (gharoon Mountain)
بازدید : مرتبه
تاریخ : یکشنبه 25 اردیبهشت 1390

سادات گروههای هستند که خود را منسوب به امامان شیعه می دانند و از نظر نژاد و تبار به امام حسن و امام حسین علیهم السلام، نوه های دختری پیامبر اسلام (ص) می رسند. در دوران خلافت بنی امیه و بی عباس اختلاف عقیده میان شیعیان و دستگاه خلافت بنی امیه و بنی عباس موجب شد تا شیعیان مورد آزار و اذیت و تحت تعقیب قرار گیرند و بسیاری از رهبران و بزرگان شیعه و پیروان آنان حبس یا به شهادت برسند، از این رو تعداد زیادی از شخصیت های شیعه و طرفداران آنان به مناطق امن روی آورده تا از ظلم و ستم دستگاه خلافت در امان بمانند و بتوانند با آزادی بیشتری به ترویج مبانی اعتقادی خویش بپردازند، کوههای زاگرس میانی که نواحی لرنشین در محدوده ی  آن قرار دارد، به چند دلیل یکی از بهترین گزینه هایی بود که علویان و سادات به عنوان پناهگاه بر می گزیدند، نزدیکی کوههای زاگرس میانی به جنوب عراق که کانون تجمع شیعیان بود، منابع فراوان آب و غذا به واسطه ی شکارگاهها، جنگل و باغ ها، مراتع غنی و مناطق مستعد کشاورزی و دامداری، مخفیگاههای متعدد و نفوذ ناپذیری مناطق کوهستانی، سهولت دفاع و مقابله با مهاجمان و دشواری لشکرکشی به مناطق کوهستانی از جمله این دلایل هستند.

    با استناد به شواهد و مستندات تاریخی بسیاری از شخصیت های شیعه و طرفداران آنان قیام ها و جنبش های فراوانی در کوهستان های بختیاری و لرستان علیه دستگاه خلافت سازماندهی و رهبری کردند تسلط دستگاه خلافت (که از مذهب رسمی یعنی مذهب اهل سنت جانبداری می کرد) بر شهرها، عملا" باعث گردید تا شهرها مرکز فعالیت های دینی اهل سنت گردد و روحانیون و رهبران شیعه و طرفداران آنان در بسیاری از شهرها نتوانند حضور یابند. از اینرو مناطق روستایی، کوهستانی و دور دست که از نفوذ و حضور دستگاه خلافت و سازمان دینی اهل سنت به دور بودند، مراکز امنی برای سکونت و فعالیت شیعیان بود. نزدیکی کوههای بختیاری و لرستان مزیت دیگری بود که شیعیان می توانستند به پیشوایان شیعه و قبور آنان، مناطق جنوبی عراق، حجاز و مرکز حکومت خلفا به سهولت دسترسی داشته، ضمن برقراری و تحکیم پیوندهای خود با امامان و هم کیشان خود، در وقت مناسب طرفداران خود را سازمان دهی و ضربه های لازم را به دستگاه خلافت وارد سازند.
      سادات و علویان در چند مرحله و به واسطه سخت گیری های حاکمان سنی مذهب یا جهت پیوستن به امام رضا (ع) که به خراسان هجرت کرده بود، روانه ی سرزمین ایران شدند و بسیاری از آنان در مناطق مختلف ایران به ویژه مناطق صعب العبور کوهستانی برای همیشه ماندگار شدند. عده ی زیادی از آنان طی جنگ و گریزهای فراوان به شهادت رسیدند و جمع کثیری از سادات و علویان پس از سالیان زیاد زندگی، دارفانی را وداع گفتند. به دلیل نفوذ و تاثیر شخصیت والای این افراد بر ساکنان اولیه این مناطق و گرایش عمیق ایرانیان به مذهب شیعه، سادات و بزرگان آنان بسیار مورد احترام قرار داشتند و مزار بزرگان آنان زیارتگاه مردم گردید. سادات در میان بختیاری ها آن چنان مورد احترام قرار دارند که در گذشته از پرداخت مالیات معاف بودند و مردم نذورات فراوانی به آنان تقدیم می کردند، بسیاری از بزرگان آنان مرجع ذی صلاحی برای حل و فصل اختلافات و مسایل و مشکلات مردم بوده اند.
قبور بزرگان سادات که با عنوان «امامزاده» شناخته می شوند، همواره ملجا و پناهگاه دوستداران و محبان خاندان اهل بیت بوده و حتی سوگند به امامزاده ها فصل الحطاب بسیاری از دعواها و نزاع ها بوده است بسیاری از طوایف بختیاری خود را مرید و اصطلاحا" « ورداشته» یا وابسته به یک امامزاده می دانند و نسبت به سادات آن امامزاده احساس دین نموده، ضمن تکریم و تجلیل مقام آنان، هدایا و نذورات فراوانی به آنان می دهند.
      در منطقه دهدز بیش از 20 مکان مقدس و مذهبی با اسامی، امامزاده، پیر و قدمگاه و همچنین سادات فراوانی در این منطقه سکونت دارند که به اختصار به معرفی آنان پرداخته می شود :
1- سادات حسینی :
      سادات حسینی در فاصله 20 کیلومتری جنوب دهدز در حاشیه رودخانه کارون استقرار دارند و متشکل از 900 خانوار می باشند که در روستاهای چمن، کیزوک، گورپرویز، ابوالخیر، جدولکان، ملاح، درب، برآفتاب فاضل، برآفتاب رضایی، برآفتاب ظفری، تل فالح، دره خون، پرچونک و اسلام آباد سکنی دارند بخشی از آنان نیز در شهر ایذه اقامت دارند. سادات ده نشین غالبا" به کار کشاورزی و دامداری اشتغال دارند.
نیای مشترک سادات حسینی با 15 نسل به امامزاده غالب می رسد که در « کله وار »(Kolevar) در استان کهگیلویه و بویراحمد مدفون است. نسب امامزاده غالب چنین است : غالب ابن حسن ابن یحیی ابن محمد ابن حسین ابن زید ابن زین العابدین (ع) امام چهارم شیعیان است. امامزاده غالب دو فرزند پسر به نام های عبدالله و سیدنوراله داشت که سرسلسله دوشاخه از سادات حسینی می باشند. قریب 316 سال پیش سادات حسینی از کهگیلویه به سوی کیزوک سکونت گاه فعلی سادات مهاجرت کردند و در کنار بختیاری ها و به ویژه طایفه ی اورک در نهایت احترام و اکرام زندگی می نمایند.
2- سادات موسوی
     سادات موسوی در فاصله 35 کیلومتری شرق ایذه در حاشیه ی جنوبی رودخانه کارون سکونت دارند و جمعیتی بالغ بر 350 خانوار دارند و در روستاهای : میان گران، گویله، برآفتاب سادات، جنگی باغ ابراهیم، شوشتری، جوکار، ده مورد سادات، قلعه مبارک، کتف زیتون، کتف گوشه، سرپیر، آب گنجشکان، دوبند و شیب زیتی اقامت دارند و به کار کشاورزی، دامداری و زنبورداری اشتغال دارند.  سادات موسوی در محدوده ی شهرستان ایذه و قلعه تل جمعا" بالغ بر 1000 خانوار می باشند جمعی از سادات موسوی در منطقه پشت کوه در محدوده شهرستان اردل به نام «سادات منگشتی» زندگی می کنند.
       سادات موسوی نسب خود را با 25 نسل به امامزاده عزالدین معروف به احکم الحاکمین فرزند عبدالله قطب الدین فرزند امام موسی کاظم (ع) امام هفتم شیعیان می رسانند. این گروه از سادات که خود را با سادات سید عبدالله شاه قطب الدین که در مناطق فارسان، اندیکا و مسجدسلیمان سکونت دارند، هم نسب می دانند به نقل از «حاج عبدالغفار نجم الملک» که در سال 1299 قمری به دستور ناصرالدین شاه قاجار به خوزستان مسافرت نمود در راه بازگشت با سادات ساکن در روستای باباحیدر از توابع فارسان در استان چهارمحال بختیاری ملاقاتی داشت و شجره نامه ی آنان را رویت می کند که نسب به قطب الدین از نسل امام موسی کاظم (ع) می برند و در آن شجره نامه فرمان یکی از اتابکان لر بزرگ به تاریخ شنبه دهم ربیع الاول سال 564 هجری قمری درج شده و سادات از خراج سلطانی معاف گردیدند و تاکید بر اعانت و مساعدت به آنها شده بود. چند تن از شاهان صفوی از جمله شاه صفی و شاه عباس اول، شاه طهماسب و شاه عباس ثانی این شجره نامه را تایید و ممهور کردند(.1)
      با استناد به کتاب «سفرنامه خوزستان»سادات موسوی در قرن ششم در محدوده منطقه بختیاری اقامت داشتند. قدیمی ترین سند درباره سکونت سادات در این محدوده سنگ قبری است که تاریخ آن مربوط به 423 سال پیش است و سند مکتوب دیگر تاریخ 1209 هجری قمری یعنی 216 سال قبل را نشان می دهد.(2)  سادات خود بر این عقیده هستند که قریب چهارصد سال پیش از مناطق لرستان و شمال غربی بختیاری به این منطقه مهاجرت کرده اند و معتقدند که امامزاده عزالدین در کتف گوشه مدفون شده است.
3- سادات شاپوری (شهپیر)
سادات شهپیر در فاصله 20 کیلومتری جنوب دهدز در دو سوی رودخانه کارون و در جوار آرامگاه امامزاده شهپیر اقامت دارند جمعیت آنان نزدیک به 100 خانوار و در روستای حوض گل، پس قلعه، دهنو، لیرسیاه و گردلیدان زندگی می کنند گروهی از آنان نیز در شهر ایذه سکونت دارند. سادات شاپوری خود را از نوادگان امام موسی کاظم (ع) و بعضی از نوادگان امام محمدباقر (ع) می دانند. بنابر روایات رایج در بین اهالی منطقه نزدیک به 500 سال پیش امامزاده سیدنورالله ابن سیدنورالدین معروف به شاپور از اردبیل و با هدف هدایت و راهنمایی مردم به محل فعلی مهاجرت کرد و با استقبال گرم اهالی روبرو شد. اما بر روی سنگ قبر امامزاده تاریخ 820 هجری قمری حک شده است که نشانگر پیشینه ی سکونت سادات در این منطقه می باشد. آرامگاه این امامزاده شریف که در روستای حوض گل واقع است، زیارتگاه اهالی منطقه به ویژه طایفه ی اورک می باشد که خود را مرید و یا در اصطلاح «ورداشته» و وابسته به این امامزاده می دانند و این امامزاده از محبوبیت و احترام فراوانی برخوردار است و سوگند به آن پایان بخش بسیاری از مسایل و اختلافات است. در سال 1383 با آغاز آبگیری سد کارون 3 ، چون آرامگاه امامزاده شهپیر نیز در محدوده دریاچه سد قرار می گرفت. با اخذ مجوز لازم از مراجع عظام شیعه، قبر امامزاده به مکان مرتفع تری انتقال پیدا کرد. 
گروهی از این سادات به منطقه مشایخ مهاجرت کرده و در روستاهای دورک، دهنو و برنجگان از توابع شهرستان اردل سکنی دارند و از نظر جمعیت بیشتر از سادات ساکن در دهدز می باشند.

4- سادات محمد ابراهیم
     سادات محمدابراهیم حدود 80 خانوار جمعیت دارند در دامنه غربی کوه سفید در روستای اوند اقامت دارند، جمعی از آنان در شهر ایذه و چند خانوار در روستای میراحمد زندگی می کنند، خود را از فرزندان و نوادگان امام موسی کاظم (ع) می دانند و بقعه متبرکه امامزاده محمدابراهیم که سرسلسله این سادات است در روستای اوند قرار دارد. در قبرستان مجاور این امامزاده، سنگ قبری وجود دارد که بر طبق اظهار سادات ، متعلق به یکی از اجداد آنان به نام شعیب می باشد، تاریخ حک شده بر روی سنگ قبر 1002 قمری را نشان می دهد که مشخص می کند این گروه از سادات در قرن دهم در این منطقه سکونت داشته اند.
5- سادات سید احمد
     سادات سیداحمد خود را منسوب به احمدبن موسی کاظم (ع) می دانند. قدیمی ترین سند درباره آنان سنگ قبری است در «امیرآباد مرغا» که قدمت سکونت آنان در شهرستان ایذه را به 400 سال پیش می رساند و طبق عقیده سادات از شیراز به این منطقه کوچ کرده اند.  این سادات که در حال حاضر نزدیک به 40 خانوار را شامل می شوند حدود 160 سال پیش به روستای رکعت شالو مهاجرت کردند و در کنار طایفه شالو زندگی می کنند.
     سادات سیداحمد که در میان مردم محبوبیت زیادی دارند در گذشته تعدادی از آنان در گرفتن مار مهارت خاصی داشتند و معتقد بودند در این خصوص صاحب کرامت بوده و می توانستند با عمل« پرپین » و  «اوسین» و خواندن دعا و اوراد به قند و آب نمک ساکنان منازل و اهالی روستاها را از گزند، گزندگان و حشرات حفظ کنند.
6- سادات سیدخدر
     آرامگاه سیدخدر بنا به اظهار اهالی متعلق یکی از نوادگان امام موسی کاظم (ع) می باشد. در دامنه غربی کوه سفید در نزدیکی روستای «بنه اران» واقع است. سادات منسوب به این امامزاده که قریب 40 خانوار می باشند در جوار امامزاده و در شهر ایذه و حومه آن زندگی می کنند. شهرت امامزاده در بین اهالی بواسطه شفا و بهبود بیماران دارای اختلال روحی و روانی می باشد که سادات معتقدند تاکنون دهها نفر شفا یافته اند.



ارسال توسط سید حامد حسینی فالحی
آرشیو مطالب
نظر سنجی
نظر سنجی درباره وبلاگ کوه قارون؟





پیوند های روزانه
امکانات جانبی
blogskin

شارژ ایرانسل

دانلود

قالب وبلاگ

اخبار سینما

خرید پستی

خرید اینترنتی